|
Τι είναι η εμβρυϊκή καρδιολογία Είναι ο κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με τη διάγνωση και θεραπεία των καρδιολογικών προβλημάτων της εμβρϋικής καρδιάς.
Ποιος είναι ο εμβρϋικός καρδιολόγος Είναι ιατρός που έχει ειδικευθεί στην Εμβρϋική καρδιολογία στο εξωτερικό.
Ποιά καρδιολογικά προβλήματα μπορούμε να διαγνώσουμε κατά την εμβρυϊκή ζωή Μπορούμε να διαγνώσουμε τις συγγενείς καρδιοπάθειες, τις διαταραχές του εμβρυικού ρυθμού και τις διαταραχές της καρδιακής λειτουργίας λόγω εξωκαρδιακών προβλημάτων στο έμβρυο όπως στην περίπτωση της παρουσίας του συνδρόμου μετάγγισης μεταξύ διδύμων.
Εμβρυική Καρδιολογία. Τι πρέπει να γνωρίζουμε:
Πως και πότε γίνεται η διάγνωση
Με τη διενέργεια εμβρϋικού υπερηχοκαρδιο-γραφήματος κατά τη 13-14η ή 18-22 εβδομάδα κύησης. Είναι ανώδυνη ασφαλής και μη επεμβατική μέθοδος. Μπορεί να γίνει διακοιλιακά ή διακολπικά προκειμένου να αυξηθεί η διαγνωστική ακρίβεια της εξέτασης σε πολύ δύσκολα περιστατικά. Σήμερα διαγιγνώσκουμε προγεννητικά το 80-90% των ΣΚ. Η τομή των τεσάρων κοιλοτήτων αναδεικνύει το 47-69% των ΣΚ σε πληθυσμό χαμηλού κινδύνου και η τομή των χώρων εξόδου και των μεγάλων αγγείων συμβάλλει στην ανάδειξη επιπλέον του 20-30% των ΣΚ.
 |
 |
 |
| Φυσιολογική τομή 4 κοιλοτήτων |
Φυσιολογική τομή 4 κοιλοτήτων |
Τομή του αορτικού τόξου |
Τι είναι οι συγγενείς καρδιοπάθειες (ΣΚ)
Είναι οι δομικές-ανατομικές ανωμαλίες καθώς και διαταραχές του ρυθμού που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της εμβρυογένεσης και της ανάπτυξης της εμβρϋικής καρδιάς. Παγκοσμίως γεννιούνται 1.500.000 παιδιά με κάποια ΣΚ. Οι ΣΚ αποτελούν περίπου το 8/1000 των συγγενών ανωμαλιών που παρατηρούνται σε ζώντα νεογνά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι ΣΚ κατά την εμβρϋική ζωή είναι 6,5 φορές συχνότερες από τις χρωμοσωμιακές ανωμαλίες και 4 φορές πιο συχνές από τις ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα. Η πιο ευάλωτη περίοδος είναι οι πρώτες 6 εβδομάδες κυήσεως. Το 4/1000 αφορά τις μείζονες ΣΚ οι οποίες ευθύνονται για περισσότερο από το 20% των περιγεννητικών θανάτων και περισσότερο από το 50% των θανάτων κατά την παιδική ηλικία λόγω κάποιας συγγενούς ανωμαλίας. Το 50% των ΣΚ χρειάζεται κάποια χειρουργική αντιμετώπιση.
 |
 |
| Κοινή κολποκοιλιακή βαλβίδα με μετάθεση μεγάλων αγγείων |
Ατρησία της τριγλωχίνας βαλβίδας με μεσοκοιλιακή επικοινωνία μεγάλων αγγείων |
Σε ποιες κυήσεις είναι απαραίτητο να γίνεται εμβρϋικό υπερηχοκαρδιογράφημα
Μερικές από τις ενδείξεις είναι οι δίδυμες (κίνδυνος για ΣΚ 4-7%) καθώς και οι κυήσεις από εξωσωματική γονιμοποίηση. Όταν κατά τη διεξαγωγή του ελέγχου στο 2ο τρίμηνο κύησης υπάρχει η υποψία για καρδιακή ή εξωκαρδιακή ανωμαλία ή ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης. Όταν η αυχενική διαφάνεια είναι παθολογική (συνολικός κίνδυνος για ΣΚ 32%), Σε περίπτωση που υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό για ΣΚ. Η προχωρημένη ηλικία της μητέρας και ο παθολογικός βιοχημικός έλεγχος όταν δεν είναι επιθυμητή η αμνιοπαρακέντηση. Όταν η μητέρα λαμβάνει κάποια συγκεκριμένα φάρμακα ή πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, φαινυλκετονουρία ή έχει νοσήσει από συγκεκριμένες λοιμώξεις κατά τη διάρκεια της κυήσεως. Όταν από τα υπόλοιπα στοιχεία του εμβρύου υπάρχει η υποψία για χρωμοσωμιακή ανωμαλία ή έχει γίνει καρυότυπος που είναι παθολογικός. Τέλος όταν υπάρχει ένδειξη ότι ο εμβρυϊκός καρδιακός ρυθμός είναι παθολογικός. Όλες οι κυήσεις υψηλού κινδύνου πρέπει να ελέγχονται στις 13-14 εβδομάδες και η εξέταση να επαναλαμβάνεται στις 18-22 εβδομάδες οπότε ελέγχονται και οι χαμηλού κινδύνου κυήσεις. Αξιοσημείωτο είναι ότι στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται πλέον ότι το 90% των ΣΚ παρουσιάζονται σε χαμηλού κινδύνου κυήσεις.
 |
| Υπερκοιλιακή ταχυκαρδία με αγωγή 1:1 |
Ποια είναι η σημασία της έγκαιρης εξέτασης (13η -14η εβδομάδα κύησης)
Με την έγκαιρη διάγνωση της φυσιολογικής καρδιακής ανατομίας καθησυχάζουν οι γονείς ενώ στην περίπτωση που υπάρχει κάποια παθολογία υπάρχει αρκετός χρόνος για τη λήψη αποφάσεων. Αναλόγως υπάρχει αρκετός χρόνος για να γίνει έλεγχος του καρυότυπου και να δοθεί η σωστή γενετική καθοδήγηση στους γονείς. Η επίπτωση των χρωμοσωμιακών ανωμαλιών που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση είναι 0,3-22% και αποτελούν το 15% των εμβρύων που επιβίωσαν μέχρι τη γέννηση. Οι πιθανότητες επιβίωσης εμβρύου με χρωμοσωμιακή ανωμαλία εξαρτάται από το είδος αυτής. Ο κίνδυνος για αυτοσωματική χρωμοσωμιακή ανωμαλία σε έμβρυο με ΣΚ είναι περίπου 30% και πολλά από αυτά τα έμβρυα καταλήγουν ενδομητρίως έτσι ώστε το 6% των ζώντων νεογνών με ΣΚ να έχει κάποια χρωμοσωμιακή ανωμαλία. Η επίπτωσή των ΣΚ κατά την εμβρϋική ζωή είναι πολύ μεγαλύτερη καθότι πολλά από τα έμβρυα με ΣΚ αποβάλλονται αυτόματα. Έτσι η διάγνωση ΣΚ κατά το 1ο τρίμηνο είναι ένδειξη για χρωμοσωμιακή ανωμαλία και η διενέργεια καρυοτύπου είναι απαραίτητη ώστε οι γονείς να γνωρίζουν το γενετικό πρόβλημα που οδήγησε στην αυτόματη αποβολή του εμβρύου τους προκειμένου να έχουν τη σωστή γενετική καθοδήγηση για μελλοντικές κυήσεις.
Σημαντικό είναι ότι όταν υπάρχουν αρρυθμίες είναι δυνατό να δοθεί εγκαίρως η σωστή αντιαρρυθμική αγωγή ώστε να βελτιωθεί η κλινική κατάσταση της υγείας του εμβρϋου και σε αρκετές περιπτώσεις να σωθεί η ζωή του με το σωστό προγραμματισμό της κατάλληλης χρονικά στιγμής για τη διενέργεια του τοκετού.
Ποια είναι η σημασία της καρδιολογικής παρακολούθησης καθόλη τη διάρκεια της κυήσεως
Υπάρχουν σπάνια καρδιολογικά προβλήματα τα οποία εμφανίζονται σε προχωρημένη ηλικία κυήσεως όπως η υπερτροφία του μυοκαρδίου, η απόφραξη των χώρων εξόδου των κοιλιών, η ενδοκαρδιακή ινοελάστωση και η εμφάνιση καρδιακού όγκου και επηρεάζουν την πρόγνωση δυσμενώς. Η καρδιά του εμβρύου αρχίζει να κτυπά στις 21-22 μέρες ζωής αλλά οι αρρυθμίες εμφανίζονται συνήθως μετά το 2ο τρίμηνο κύησης στο 1-2%. Η παρουσία αρρυθμιών υποκρύπτει ΣΚ στο 30-50% για τον κολποκοιλιακού αποκλεισμού, στο 2-5% για τις μεμονομένες έκτακτες συστολές, και στο 20-30% για την ταχυκαρδία και την βραδυκαρδία. Ανάμεσα στις αρρυθμίες το 5-8% είναι ταχυκαρδίες (>180/λεπτό), το 5-8% βραδυκαρδίες (<100/λεπτό) και το 85% μεμονωμένες έκτακτες συστολές. Για τις αρρυθμίες κατά την εμβρϋική ζωή έχουν ενοχοποιηθεί λοιμώξεις όπως τα χλαμύδια καθώς επίσης και η αυξημένη κατανάλωση καφέ, τσιγάρου και φαρμάκων κατά τη κύηση. Το 10% των εμβρύων με αρρυθμία έχουν αυξημένη νοσηρότητα καθόσον μπορούν να εμφανίσουν καρδιακή ανεπάρκεια, υπερτροφία του μυοκαρδίου και εμβρυικό ύδρωπα. Οι βραδυκαρδίες έχουν τη χειρότερη πρόγνωση.
Ποια είναι η εμβρυική καρδιολογία σήμερα στη χώρα μας;
Στην Ελλάδα δε χορηγείται αυτή η ειδίκευση προς το παρόν. Η Εμβρϋική Υπερηχοκαρδιογραφία γίνεται από ιατρούς που έχουν ειδικευθεί στην Εμβρϋική καρδιολογία στο εξωτερικό, οι οποίοι ελέγχουν τις κυήσεις που παραπέμπονται κατόπιν ενδείξεων από τους Γυναικολόγους-Μαιευτήρες. Έτσι προς το παρόν στη χώρα μας ελέγχονται μόνο οι υψηλού κινδύνου κυήσεις.
Ποιό είναι το μέλλον της Εμβρυικής Καρδιολογίας
Σημαντικές εξελίξεις έχουν γίνει για την διάγνωση μέσω της τεχνολογικής βελτίωσης των υπερηχοκαρδιογραφικών μηχανημάτων. Όμως οι σημαντικότερες εξελίξεις αφορούν τη προσπάθεια για επεμβατική θεραπεία συγκεκριμένων ΣΚ όπως η κριτική βαλβιδική στένωση της αορτής με τη διενέργεια βαλβιδοπλαστικής με μπαλόνι κατά την ενδομήτρια ζωή, με τη μεγαλύτερη σειρά να έχει ανακοινωθεί από το Hospital for Sick Children της Βοστώνης.
|